De aanleiding

Toen wij onze Dartsailer in 2000 kochten was hij 21 jaar. In het ANWB keuringsrapport stonden natuurlijk ook opmerkingen over een aantal niet goed werkende zaken. Over het varen op de motor en stuurautomaat werd bijvoorbeeld opgemerkt dat de boot lastig een stabiele koers kon aanhouden.

Navraag in de Dartsailerclub leerde dat “dit een typisch kenmerk is van de Dartsailers”. Ook de ontwerper, Willem de Vries Lentsch, gaf aan dat de vorm van het roer (dik, dichtbij de schroef en een relatief klein balansgedeelte) zeker naar de huidige inzichten niet optimaal was. Een van de eigenaren van een Dartsailer 30 liet, om dit probleem op te lossen, bij Modus Marine in Lelystad een nieuw roerblad vervaardigen. Dit roerblad had eenzelfde vorm als beschreven in een artikel in de Waterkampioen over de aanpassing van het roer van de Tijgerhaai. Deze was ook “nerveus” op het roer. Dat was een (prijzige) optie, maar er waren op onze boot eerst een aantal voor de hand liggende verbeterpunten die zouden moeten helpen.

Nieuwe stuurautomaat

Na het installeren van een nieuwe koerscomputer van Raymarine, met de witte 9-assige EV-1 kompasgever plus een nieuwe bedieningsconsole was het verschijnsel weliswaar minder, maar de boot stuurde zeker niet langs een strakke lijn. Zelfs niet als de automaat op “performance” (de gevoeligste) stand werd ingesteld. Dit is vooral op smalle vaarwateren hinderlijk of zelfs riskant. Wat “spelen” met het gas (zeker bij ondiep water) hielp wel iets, maar niet voldoende. Bovendien moest de hydraulische pomp wel erg intensief werken om het schip enigszins op koers te houden.

Stuurinstallatie renoveren

Om te beginnen is de complete stuurinrichting fysiek gerenoveerd met het doel om alle speling in het systeem te elimineren.

Bij een grondige controle bleek er speling (slijtage) aanwezig op de navolgende onderdelen:

• bevestiging helmstok op roerkoning
• roerkoning ten opzichte van roerblad
• verbinding tussen de helmstok en de roerstandaanwijzer

Om de kans op succes te vergroten is tijdens de boven beschreven operatie ook een nieuwe roerstandgever gemonteerd en is van alle Raymarine apparatuur nieuwe firmware gedownload en geïnstalleerd.

Helmstok en roerkoning speling

De spieverbinding tussen helmstok en roerkoning vertoonde speling (slijtage) en de borgbout had ruimte. Tevens nieuwe roerstandgever geplaatst en aangesloten op koerscomputer.

Verbeteren roerblad

Het roerblad vertoonde speling ten opzichte van de roerkoning. De gekozen oplossing: roerblad onderste boven opstellen, onderzijde roerkoning afdichten met stopverf, door opening (aftapplug voor winterstalling) langzaam hardende dun vloeibare epoxy hars gieten tot er niets meer bij kan.

 

Roerstandgever vernieuwd

De oude roerstandgever vertoonde hier en daar wat speling en de verbinding met de helmstok was ook niet stabiel. De nieuwe roerstandgever van Raymarine is voorzien van een torsieveer op de arm, waardoor de verbinding met de helmstok altijd spelingvrij is en een directe terugkoppeling naar de stuurautomaat verzekerd is. Dit moet de reactietijd flink verbeteren.

Het resultaat

Het resultaat is fantastisch! De boot stuurt nu een strakke koers onder alle omstandigheden en met alle snelheden. De koerscomputer kan nu zelfs minder gevoelig worden ingesteld dan de maximale stand die steeds werd gebruikt. Dit betekent minder belasting (en dus minder slijtage) van de hydraulische stuurinstallatie en een rustig op de koers liggend schip.